Prof. dr hab. Maria Kalinowska


Profesor tytularny, profesor zwyczajny UW, historyk literatury polskiej okresu romantyzmu.

Zainteresowania badawcze:

• twórczość „wielkich romantyków polskich” (Mickiewicz, Słowacki, Norwid), zwłaszcza w aspekcie problematyki egzystencjalnej oraz struktury dramatu • dramat romantyczny i jego teatralne inscenizacje • teatr Reduta, ze szczególnym uwzględnieniem twórczości Mieczysława Limanowskiego • edytorstwo i tekstologia utworów romantycznych (zwłaszcza poezji Mickiewicza i Słowackiego) • romantyczna recepcja antyku, ze szczególnym uwzględnieniem hellenizmu romantyków, recepcja Grecji antycznej i nowożytnej przez romantyków  •  filhellenizm polski w kontekście europejskim  •  podróż grecka.


Problematyka zajęć dydaktycznych:

• konwersatoria: literatura polskiego romantyzmu; wiedza o teatrze; edytorstwo i tekstologia - wykłady monograficzne: biografia twórcza Mickiewicza i Słowackiego; Grecja w romantycznej recepcji; problemy metodologiczne badań nad romantyzmem; tematy romantycznej wyobraźni; dramat romantyczny w XX-wiecznych inscenizacjach (zwłaszcza recepcja romantyzmu w kręgu Reduty) • seminaria magisterskie: wielki romantyzm polski (Mickiewicz, Słowacki, Norwid) w perspektywie tematów wyobraźni, refleksji nad egzystencją i historii idei; dramat romantyczny (bohater, struktura świata poetyckiego); antyk w romantycznej recepcji; Grecja nowożytna w romantycznej recepcji; problemy metodologiczne badań nad romantyzmem; problemy edytorskie i tekstologiczne romantyzmu; dramat romantyczny w XX-wiecznym inscenizacjach (zwłaszcza recepcja romantyzmu w kręgu Reduty); teatr Reduta wśród zjawisk teatralnych XX wieku • seminaria doktoranckie: wielki romantyzm polski (Mickiewicz, Słowacki, Norwid) w perspektywie tematów wyobraźni, refleksji nad egzystencją i historii idei; dramat romantyczny (bohater, struktura świata poetyckiego); antyk w romantycznej recepcji (zwłaszcza problematyka mitów); Grecja nowożytna w romantycznej


I. Przebieg pracy naukowej:

STUDIA WYŻSZE 

Filologia polska, Uniwersytet Gdański, 1973–1977. Dyplom z wyróżnieniem. Seminarium magisterskie – prof. Maria Janion. Praca magisterska: Czas we wczesnej twórczości Kazimierza Wyki. Uczestnictwo w konwersatoriach i seminariach doktoranckich prowadzonych przez prof. M. Janion na UG w latach 70. i 80. Specjalizacja  – teatrologia.

INNE STUDIA (zagraniczne, uzupełniające, podyplomowe, wyższe zawodowe itp.)

• Studia doktoranckie: 1979–1984 – doktorantka w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Studia pod kierunkiem prof. Marii Żmigrodzkiej i prof. Marii Janion.

• Studia w Uniwersytecie w Patras w Grecji – 1998–1999 – język, kultura i literatura nowogrecka.

DOKTORAT

Studia doktoranckie – zob. wyżej. Temat rozprawy: Mowa i milczenie – romantyczne antynomie samotności promotor – prof. Maria Żmigrodzka. Obrona w Instytucie Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk w Warszawie – 1985.  Publikacja – PIW, Warszawa 1989 – PAN IBL Historia Literatury. Studia, nr 46).

HABILITACJA

Grecja romantyków. Studia nad obrazem Grecji w literaturze romantycznej, Wyd. UMK, Toruń 1994. Przewód habilitacyjny – UMK, Toruń, 1985.

STANOWISKO  

Obecnie profesor zwyczajny na Wydziale Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego, poprzednio stanowisko profesora nadzwyczajnego, a następnie zwyczajnego na UMK w Toruniu.

TYTUŁ PROFESORA

Tytuł profesora – wrzesień 2004.

ZATRUDNIENIE

Od 1985 do 2014 w Instytucie Filologii Polskiej UMK w Toruniu. Od 2004 profesor w Ośrodku Badań nad Tradycją Antyczną Uniwersytetu Warszawskiego, obecnie Wydział Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego (od 1997 współpraca z OBTA UW /IBI UW przy realizacji projektów międzyuczelnianych).


II. Doświadczenia naukowe zdobyte za granicą:

Pobyty zagraniczne (stypendia, konferencje, studia) (wybór) : 

– Uniwersytet w Cambridge, Jesus College (w ramach Cambridge Colleges’ Hospitality Scheme), Anglia, 1 miesiąc, 1989;– Biblioteka Polska w Paryżu, Stypendium im. Lama Towarzystwa Historyczno-Literackiego na pracę badawczą, 1993;

– Uniwersytet im. Arystotelesa w Salonikach, Kurs Języka i Kultury Nowogreckiej, 1990;

– USA – Santa Barbara, sesja poświęcona romantyzmowi, 1998, prezentacja referatu o polskim dramacie romantycznym w odniesieniu do tradycji europejskiej, dofinansowanie – Fundacja im. S. Batorego, w ramach konkursu;

– Uniwersytet w Patras, Studium Języka i Kultury Nowogreckiej, 1998/1999;

– Uniwersytet w Sofii – marzec 2005 – konferencja w ramach międzynarodowego programu dotyczącego podróży w Europie Południowej i Środkowo-Południowej jako poszukiwaniu tożsamości narodowej;

– „Multiple Antiquities – Multiple Modernities” – maj–czerwiec 2005 – udział w międzynarodowym programie dotyczącym recepcji antyku w Europie (Budapeszt).


III.  Projekty naukowe (wybór):

1.  W latach 1997–2000 kierownik międzyuczelnianego zespołu realizującego projekt „Antykromantyków – model europejski i wariant polski” (grant zespołowy KBN – 1 H01 047 12, Ośrodek Badań nad Tradycją Antyczną w Polsce i w Europie Środkowo‑Wschodniej UW).

2. Kierownik międzyuczelnianego zespołu realizującego projekt „Przekształcenia antycznych mitów, tematów i symboli w literaturze i sztuce romantyzmu i modernizmu” (grant KBN – 5 H01C 03421, realizacja – l. 2001–2004, Ośrodek Badań nad Tradycją Antyczną w Polsce i w Europie Środkowo‑Wschodniej UW).

3. Kierownik międzyuczelnianego zespołu realizującego projekt „Filhellenizm romantyków – specyfika polska i konteksty europejskie (słowiańskie i zachodnie)” (grant KBN/MNSzW – 1 H01C 05330, realizacja – l. 2006–2009, Ośrodek Badań nad Tradycją Antyczną w Polsce i w Europie Środkowo-Wschodniej UW/ Instytut Badań Interdyscyplinarnych UW).


IV.Organizacja konferencji naukowych (wybór):

Przygotowanie merytoryczne i organizacja (wraz z zespołem z UMK – pkt. 1 – lub we współpracy merytorycznej i organizacyjnej z międzyuczelnianym zespołem realizującym projekty KBN – zob. pkty 2, 3, 4):

1. Mieczysław Limanowski. Człowiek, twórca, świadek czasów, Toruń, grudzień 1995. Współpraca merytoryczna i organizacyjna – prof. A. Sadurski i Zakład Geologii UMK.

2. Antyk romantyków – model europejski i wariant polski (grant zespołowy KBN – 1 H01 047 12, 1997 – 2000. Ośrodek Badań nad Tradycją Antyczną w Polsce i w Europie Środkowo‑Wschodniej UW). Skład zespołu: naukowcy z OBTA UW, UMK, UJ, IBL PAN, UŚ, UAM.

Cykl sympozjów (Toruń) oraz ogólnopolskich konferencji naukowych (Toruń, Warszawa), m. in.: • Antyk Mickiewicza, Warszawa, kwiecień 1998, ILP UMK, OBTA UW; • Inspiracje Grecji antycznej w dramacie i teatrze doby romantyzmu. Rekonesans, Toruń, czerwiec 1999, ILP UMK, OBTA UW; • Próba lektury „Samuela Zborowskiego” Słowackiego w kontekście romantycznej reinterpretacji dziedzictwa antycznego i wątków nowotestamentowych, Warszawa, ILP UMK, OBTA UW, styczeń 2000; • Antyk romantyków: model europejski i wariant polski (ze szczególnym uwzględnieniem hellenizmu romantyków), sympozjum, ILP UMK, OBTA UW, Toruń, luty 2000;  Antyk romantyków: model europejski i wariant polski (rekonesans) (sesja międzynarodowa) ILP UMK, OBTA UW, Ciechocinek, listopad 2000

3. Przekształcenia antycznych mitów, tematów i symboli w literaturze i sztuce romantyzmu i modernizmu (grant zespołowy KBN – 5 H01C 03421, realizacja – l. 2001–2004, Ośrodek Badań nad Tradycją Antyczną w Polsce i w Europie Środkowo-Wschodniej UW). Skład zespołu: naukowcy z OBTA UW, UMK, UJ, UŚ, UAM, UwB. Konferencje: • Przekształcenia mitów antycznych (z uwzględnieniem kontekstów babilońskich, indoeuropejskich) w literaturze romantyzmu europejskiego, oprac. merytor. – prof. dr hab. W. Szturc, Kraków, grudzień 2001; • Rzymskie inspiracje w teatrze i dramacie XIX wieku, oprac. merytor. – dr hab. E. Wesołowska, prof. UAM, Poznań, kwiecień 2002; • Bizancjum i prawosławie w kulturze romantyzmu i modernizmu polskiego, oprac. merytor. – dr J. Ławski, Białystok, czerwiec 2002; • Antyk Słowackiego, Toruń, maj 2003.

4. Filhellenizm romantyków – specyfika polska i konteksty europejskie (słowiańskie i zachodnie) (grant MNiSZW 1H01C 053 30, realizacja l. 2006–2009. Konferencje i seminaria: • 08.04.2006 –Bizancjum Wschodu i Zachodu; • 30.06.2006, 02.12.2006, 30.03.2007, 16.06.2007 Filhellenizm romantyków – specyfika polska i konteksty europejskie. Perspektywy badawcze; • 79.11.2007 –Wyspiański i Kazantzakis i modernistyczne wizje antyku w ramach Międzynarodowej Szkoły Humanistycznej OBTA UW (512.11.2007); • 29. 02. 2008 –Epimenides Norwida jako poemat filhelleński .

Ponadto udział (z referatami) w ponad 40 konferencji międzynarodowych, ogólnopolskich, uczelnianych.

V. Pełnienie funkcji promotora


1. Zakończone przewody doktorskie:

Bogna Paprocka-Podlasiak, Wobec romantycznego mitu Fausta. Motywy i wątki faustyczne we współczesnym polskim dramacie i teatrze,Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wydział Filologiczny, 2001.

Magdalena Bizior-Dombrowska, Przemiany wizji zła w twórczości Juliusza Słowackiego. Od egzotyki do mistycznej całości, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wydział Filologiczny, 2004.

Joanna Wnuczyńska, Aniołowie w III części „Dziadów” Adama Mickiewicza i w teatralnych realizacjach dramatu w XX wieku,Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wydział Filologiczny, 2004.

Krzysztof Korotkich, Wyobraźnia apokaliptyczna Juliusza Słowackiego, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wydział Filologiczny, 2009.

Marcin Leszczyński, Lutnia szalonego barda. Metaliterackie aspekty poematów dygresyjnych Byrona i Słowackiego, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wydział Filologiczny, 2010.

– Przemysław Kaniecki, Autopolemiki w twórczości Tadeusza Konwickiego, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wydział Filologiczny, 2011.

– Ewa Dryglas-Komorowska, Miłosz a malarstwo, Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wydział Filologiczny, 2014.

– Ewa Janion, Imaging Suli. Interactions between Philhellenic Ideas and Greek Identity Discourse, Uniwersytet Warszawski, Wydział Artes Liberales, 2015.

VI. Publikacje:

1. Monografie naukowe (książki):

Juliusza Słowackiego „Agezylausz”. Glosy, Słowo Obraz Terytoria. Gdańsk 2015, [monografia historycznoliteracka i edytorsko-tekstologiczna utworu, wraz z nową edycją dramatu].

Juliusza Słowackiego „Podróż do Ziemi Świętej z Neapolu”. Glosy, Słowo Obraz Terytoria. Gdańsk 2011, [monografia historycznoliteracka i edytorsko-tekstologiczna utworu, wraz z nową edycją poematu].

Los, miłość, sacrum. Studia o dramacie romantycznym i jego dwudziestowiecznej recepcji, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2003.

Grecja romantyków. Studia nad obrazem Grecji w literaturze romantycznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 1994.

Mowa i milczenie – romantyczne antynomie samotności, Warszawa 1989 (PAN IBL Historia Literatury. Studia, nr 46).

2. Redakcja i współredakcja naukowa książek:

Sparta w kulturze polskiej, t. I, pod red. M. Borowskiej, M. Kalinowskiej, J. Speiny, K. Tomaszuk, Wydawnictwo Sub Lupa, Warszawa 2014.

Filhellenizm w Polsce. Wybrane tematy, pod red. M. Borowskiej, M. Kalinowskiej, K. Tomaszuk, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2012.

„Prelekcje paryskie” Adama Mickiewicza – wobec tradycji kultury polskiej i europejskiej. Próba nowego spojrzenia, red. M. Bizior-Dombrowska, J. Ławski, M. Kalinowska, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2011.

Poemat dygresyjny Juliusza Słowackiego. Struktura, konteksty, recepcja, red. M. Kalinowska i M. Leszczyński, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2011.

Filhellenizm w Polsce. Rekonesans, pod red. nauk. M. Borowskiej, M. Kalinowskiej, J. Ławskiego, K. Tomaszuk, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2007.

Świat przedstawiony. Z problemów literatury XIX i XX wieku, red. M. Kalinowska, E. Owczarz, J. Skuczyński, M. Wołk, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2006.

Światy przedstawione. Prace z historii i teorii literatury ofiarowane Profesorowi Jerzemu Speinie, pod red. M. Kalinowskiej, E. Owczarz, J. Skuczyńskiego, M. Wołka, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2006.

•  Świat z tajemnic wyspowiadany… Studia o „Samuelu Zborowskim” Juliusza Słowackiego, pod red. M. Kalinowskiej, J. Skuczyńskiego, M. Bizior, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2006.

Antyk romantyków – model europejski i wariant polski. Rekonesans, pod red. M. Kalinowskiej i B. Paprockiej-Podlasiak, Toruń 2003.

Inspiracje Grecji antycznej w dramacie doby romantyzmu, pod red. M. Kalinowskiej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2001.

• M. Żmigrodzka, Przez wieki idąca powieść. Wybór pism o literaturze XIX i XX wieku, oprac. M. Kalinowska i E. Kiślak, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2002.

 • Wiersze Adama Mickiewicza w podobiznach autografów. Część druga. 1830–1855, oprac. Cz. Zgorzelski, red. edycji Z. Stefanowska i M. Kalinowska, Ossolineum, Wrocław 1998.

Lustra historii. Rozprawy i eseje ofiarowane Profesor Marii Żmigrodzkiej z okazji pięćdziesięciolecia pracy naukowej, pod red. M. Kalinowskiej i E. Kiślak, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 1998.

Mieczysław Limanowski. Człowiek, twórca, świadek czasów, pod red. M. Kalinowskiej i A. Sadurskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 1998.

3. Studia i rozprawy:

• Byron and the History of Modern Greece from the Perspective of Polish Romanticism, w: The Place of Lord Byron in World History: Studies in His Life, Writings, and Influence: Selected Papers from the 35th International Byron Conference,ed. N. Panagopoulos, M. Schoina, The Edwin Mellen Press, Lewiston Queenston Lampeter 2012.

• Byron jako uczestnik greckich walk niepodległościowych – z perspektywy polskiego romantyzmu, w: Filhellenizm w Polsce. Wybrane tematy, pod red. M. Borowskiej, M. Kalinowskiej, K. Tomaszuk, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2012.

Grecja – miejsca zachowane i przemienione, w: Geografia Słowackiego, pod red. D. Siwickiej i M. Zielińskiej, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 2012.

• Grecja w „greckich lirykach” Norwida (Marmur – biały, Z listu do Włodzimierza  Łubieńskiego), w: Filhellenizm w Polsce. Wybrane tematy, pod red. M. Borowskiej, M. Kalinowskiej, K. Tomaszuk, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2012.

• Między tekstologią a sztuką interpretacji. Kilka uwag na marginesie edycji „Podróży do Ziemi Świętej z Neapolu” Juliusza Słowackiego, w: Spotkania w przestrzeni idei – słów – obrazów. Księga pamiątkowa dedykowana Prof. dr hab. Zofii Mocarskiej-Tycowej, pod red. J. Bielskiej-Krawczyk, K. Ćwiklińskiego, S. Kołos, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2012.

• Od antyku romantyków do romantycznego filhellenizmu, „Przegląd Humanistyczny” 2012, nr 4.

• Juliusz Słowacki,Encyklopedia katolicka, Katolicki Uniwersytet Lubelski, t. 18, Lublin 2012.

Odnalezienie albumu Juliusza Słowackiego, „Pamiętnik Literacki”, 2011, nr 2.

Problemy genologiczne „Podróży do Ziemi Świętej z Neapolu: między podróżą grecką a poematem dygresyjnym”, w: Poemat dygresyjny Juliusza Słowackiego. Struktura, konteksty, recepcja, red. M. Kalinowska i M. Leszczyński, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2011.

Sparrows on Parnassus, w: Birthday Beasts' Book. Where Human Roads Cross Animal Trails. Cultural Studies in Honour of Jerzy Axer, ed. K. Marciniak, Institute for Interdisciplinary Studies „Artes Liberales” – Wydawnictwo „Wilczyska”, Warszawa  2011.

The Myth of Sparta in Juliusz Słowacki and Cyprian Norwid’s Dramas: Romantic Reinterpretation of Greek Heritage – the Polish Variant, w: Multiple Antiquities – Multiple Modernities. Ancient Histories in Nineteenth Century European Cultures, ed. G. Klaniczay, M. Werner, O. Gecser, Campus Verlag Frankfurt, New York 2011.

Antropologia romantyczna a idee antropologiczne humanizmu, w: Humanitas. Projekty antropologii humanistycznej, część pierwsza. Paradygmaty – tradycje – profile historyczne, red. Alina Nowicka-Jeżowa, Wydawnictwo Neriton, Warszawa 20092010, (Humanizm. Idee, nurty i paradygmaty humanistyczne w kulturze polskiej. Syntezy, t. I, pod red. A. Nowickiej‑Jeżowej, 20082011).

Ciche ziarna i błyszczące imiona (analiza i interpretacja wiersza Adama Mickiewicza „Pytasz, za co Bóg trochą sławy mnie ozdobił…”), w: Poezja świadoma siebie. Interpretacje wierszy autotematycznych, pod red. A. Stoffa, A. Skubaczewskiej-Pniewskiej, D. Brzostka, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2009.

„Nowy w duchu człowiek” i „echa śpiewane w niebie” (kilka uwag o wizji poezji w wierszu Juliusza Słowackiego „Nastał, mój miły, wiek eschylesowy…”), w: Poezja świadoma siebie. Interpretacje wierszy autotematycznych, pod red. A. Stoffa, A. Skubaczewskiej-Pniewskiej, D. Brzostka, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2009.

Podróż grecka jako gatunek literacki, czyli o pewnej hipotezie badawczej, w: Album Gdańskie. Prace ofiarowane Profesorowi Józefowi Bachórzowi na siedemdziesiątą piątą rocznicę urodzin i pięćdziesięciolecie pracy nauczycielskiej, pod red. J. Daty i B. Oleksowicza, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk 2009.

European Identity and Romantic Irony: Juliusz Słowacki’s Journey to Greece, w: Under Eastern Eyes. A Comparative Introduction to East European Travel Writing on Europe, ed. by Wendy Bracewell and Alex Drace-Francis, Central European University Press Budapest New York 2008.

Mickiewiczowskie wizje egzystencji – pamięć jako ocalenie, w: Z przeszłości i teraźniejszości języka polskiego. Księga pamiątkowa dedykowana Teresie Friedelównie, pod red. J. Kamper-Warejko, J. Kulwickiej-Kamińskiej, K. Nowakowskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2007.

Powieść o artyście w teatrze Krystiana Lupy. Próba sformułowania pytań, w: Księga Janion, oprac. Z. Majchrowski i S. Rosiek, Słowo Obraz Terytoria, Gdańsk 2007.

• Teatralność „Agezylausza” Juliusza Słowackiego, w: Tradycja romantyczna w teatrze polskim, pod red. D. Kosińskiego, Towarzystwo Naukowe Societas Vistulana, Kraków 2007.

Wizja Grecji w pismach Józefa Kremera, w: Józef Kremer (1806–1875), red. J. Maj, Ars Vetus et Nova, red. serii W. Bałus, t. XXV, Kraków 2007.

Romantyczni Spartanie i Majnoci. W kręgu filhellenizmu wielkichromantyków polskich. Rekonesans, w: Filhellenizm w Polsce. Rekonesans, pod red. M. Borowskiej, M. Kalinowskiej, J. Ławskiego, K. Tomaszuk, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2007.

Wprowadzenie. Filhellenizm romantyków – specyfika polska i konteksty europejskie, Perspektywy badawcze, w: Filhellenizm w Polsce. Rekonesans, pod red. M. Borowskiej, M. Kalinowskiej, J. Ławskiego, K. Tomaszuk, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2007.

Romantyczny wojaż ironiczny: gra identyfikacji i obcości, w: Świat przedstawiony. Z problemów literatury XIX i XX wieku, red. M. Kalinowska, E. Owczarz, J. Skuczyński, M. Wołk, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2006.

Mickiewicz o dramacie i teatrze w wykładach lozańskich, w: Wykłady lozańskie Adama Mickiewicza, pod red. A. Nawareckiego i B. Mytych, Prace Naukowe UŚ nr 2331, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2006.

Motyw Sądu Bożego w dramaturgii Juliusza Słowackiego, w: Słowacki teatralny, pod red. K. Kurka, Seria Filologia Polska, nr 93. Kolekcja Teatralna, red. D. Ratajczakowa, E. Kalemba-Kasprzak, K. Kurek, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Adama Mickiewicza, Poznań 2006.

• „Podróż” Zbigniewa Herberta – kilka uwag do próby lektury, w: Przez dwa stulecia. In memoriam Artur Hutnikiewicz, pod red. J. Kryszaka i H. Ratusznej, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2006.

Romantyczny wojaż ironiczny: gra identyfikacji i obcości, w: Światy przedstawione. Prace z historii i teorii literatury ofiarowane Profesorowi Jerzemu Speinie, pod red. M. Kalinowskiej, E. Owczarz, J. Skuczyńskiego, M. Wołka, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2006.

„Agezylausz” Juliusza Słowackiego – między tragedią a misterium, w: Problemy tragedii i tragizmu. Studia i szkice, pod red. H. Krukowskiej i J. Ławskiego, Uniwersytet w Białymstoku, Białystok 2005.

Warsztat edytorski Czesława Zgorzelskiego jako wydawcy wierszy Mickiewicza, „Roczniki Humanistyczne. Literatura Polska”, t. LI, zeszyt 1, Lublin 2003.

„Agezylausz” J. Słowackiego – próba lektury, w: Antyk romantyków: model europejski i wariant polski. Rekonesans, pod red. M. Kalinowskiej i B. Paprockiej-Podlasiak, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2003.

• Wokół Mickiewiczowskiej hermeneutyki kultury antycznej w wykładach lozańskich. Próba sformułowania pytań, w: Antyk romantyków: model europejski i wariant polski. Rekonesans, pod red. M. Kalinowskiej i B. Paprockiej-Podlasiak, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2003.

Antymisteryjność „Kordiana” (w kręgu romantycznej ironiczności), w: Dramat polski. Interpretacje, część I: Od wieku XVI do Młodej Polski, pod red. J. Ciechowicza i Z. Majchrowskiego, Słowo Obraz Terytoria, Gdańsk 2001.

• Słowackiego greckie sny o Polsce, w: Juliusz Słowacki – poeta europejski, pod red. M. Cieśli-Korytowskiej, W. Szturca, A. Ziołowicz, Universitas, Kraków 2000.

• Wokół listów dedykacyjnych do „Balladyny” i „Lilli Wenedy”. Juliusza Słowackiego i Zygmunta Krasińskiego dwugłos o formach: „ariostycznej”, „homeryckiej” i „eschylowskiej”, w: Słowacki współczesnych i potomnych. W 150 rocznicę śmierci Poety, pod red. J. Borowczyka i Z. Przychodniaka, Wydawnictwo Uniwersytetu Adama Mickiewicza, Poznań 2000.

• „Dziady” Mieczysława Limanowskiego (przedruk), w: „Dziady” Adama Mickiewicza. Poemat – adaptacje – tradycje, pod red. B. Doparta, Universitas, Kraków 1999.

• „Hamlet” w kręgu Reduty (przedruk w j. polskim), w: W przestrzeni komunikacyjnej. Szkice z historii i teorii dramatu teatru i komunikacji społecznej, pod red. J. Skuczyńskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 1999.

Dramaty romantyczne w interpretacjach Mieczysława Limanowskiego, w: Mieczysław Limanowski. Człowiek, twórca, świadek czasów, pod red. M. Kalinowskiej i A. Sadurskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 1998.

• “Hamlet” and the Reduta Theatre, w: “Hamlet”: East – West, ed. M. Gibińska, J. Limon, Theatrum Gedanense Foundation, Gdańsk 1998.

Kilka słów o posągowej piękności marmurowej w twórczości Juliusza Słowackiego, w: Lustra historii. Rozprawy i eseje ofiarowane Profesor Marii Żmigrodzkiej z okazji pięćdziesięciolecia pracy naukowej, pod red. M. Kalinowskiej i E. Kiślak, Instytut Badań Literackich PAN , Warszawa 1998.

„Zdania i uwagi” i tzw. „trzy urywki” Mickiewiczowskie, w: Wiersze Adama Mickiewicza. Analizy, komentarze, interpretacje, pod red. K. Poklewskiej i J. Brzozowskiego, Wydawnictwo Wojciech Grochowalski, Łódź 1998.

Dwie interpretacje „Dziadów” J. M. Rymkiewicza i Cz. Miłosza, w: Trzynaście arcydzieł romantycznych, pod red. M. Gumkowskiego i E. Kiślak, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1997.

O ocenach i wartościach w pismach Artura Hutnikiewicza, „Przegląd Artystyczno‑Literacki” 1996, nr 3.

Miłość i sacrum w „Mazepie” Juliusza Słowackiego, „Acta Universitatis Nicolai Copernici. Filologia Polska. Nauki Humanistyczno-Społeczne”, t. 305, Toruń 1996.

„Szybkość” oraz „tempo” i „rytm” jako kategorie teatrologiczne, w: Szybko i szybciej. Eseje o pośpiechu w kulturze, pod red. D. Siwickiej, A. Nawareckiego i M. Bieńczyka, Instytut Badań Literackich PAN, Warszawa 1996.

• „Zwolon” Cypriana Norwida wobec stereotypów polskiego romantyzmu, w: Polonistyka toruńska – Uniwersytetowi w 50. rocznicę utworzenia UMK. Literaturoznawstwo, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 1996.

„Dziady” Mieczysława Limanowskiego, w: Z pogranicza sztuk, pod red. Z. Mocarskiej‑Tycowej, Toruń 1996.

Wizja Grecji w twórczości Byrona, „Acta Universitatis Nicolai Copernici. Filologia Polska. Nauki Humanistyczno-Społeczne”, t. 276, Toruń 1994.

Wizja Grecji w przedmowie do I tomu „Poezji” Mickiewicza, w: Mickiewicz. W 190-lecie urodzin, pod red. H. Krukowskiej, Białystok 1993.

Ciemność – znakiem ładu czy rozbicia?, „Ethos”, t. 4, Lublin 1992.

O losie w „Horsztyńskim” Słowackiego, w: Twórczość Słowackiego. Oryginalność – uniwersalność – recepcja, Wyższa Szkoła Pedagogiczna, Olsztyn 1992 (WSP w Olsztynie, „Studia i materiały”, nr 34, Filologia polska).

O podróży greckiej w twórczości Norwida, „Acta Universitatis Nicolai Copernici. Filologia Polska. Nauki Humanistyczno-Społeczne”, t. 242, Toruń 1992.

O monologu w twórczości Norwida, w: Cyprian Norwid. W setną rocznicę śmierci poety, Wydawnictwo Literackie, Kraków 1991.

Egzotyzm w romantycznych wyobrażeniach Grecji, w: Egzotyzm w literaturze, pod red. E. Kuźmy, Szczecin 1990.

Romantyczne antynomie samotności, w: Od Kochanowskiego do Różewicza. Prace ofiarowane Arturowi Hutnikiewiczowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, pod red. J. Kryszaka, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa – Poznań–Toruń 1988.

O przestrzeni międzyludzkiego obcowania w „Horsztyńskim” Słowackiego, „Acta Universitatis Nicolai Copernici. Filologia Polska. Nauki Humanistyczno-Społeczne”, t. 193, Toruń 1989.

Mowa i milczenie – antynomie samotności romantyka (uwagi o kilku utworach Mickiewicza, w: Style zachowań romantycznych, pod red. M. Janion i M. Zielińskiej, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1986.


4. Recenzje:

• Książki Z. Osińskiego, Pamięć Reduty, „Pamiętnik Teatralny” 2007, z. 1.• Książki M. Rudaś-Grodzkiej, Platonizm Mickiewicza, „Teksty Drugie” 2006, nr 1–2.• Książki A. Grzywny-Wileczek, „Jest i więcej prawd w Piśmie”. Mickiewiczowskie „Zdania i uwagi” w kontekście „Biblii”, „Pamiętnik Literacki” 1996, nr 2.• Książki W. Szturca, Ironia romantyczna, „Pamiętnik Literacki” 1994, nr 3.• Książki M. Inglota, Cyprian Norwid, „Studia Norwidiana KUL” 1993, nr 11.• Książki W. Szydłowskiej-Brykczyńskiej, Egzystencjalistyczne królestwo, albo romantyzm na wygnaniu, „Pamiętnik Literacki” 1993, nr 2.• Książki M. Janion, Życie pośmiertne Konrada Wallenroda, „Pamiętnik Literacki” 1992, nr 2.• Książki M. Śliwińskiego, Antyk i chrześcijaństwo w twórczości Zygmunta Krasińskiego, „Pamiętnik Literacki” 1990, nr 4.• Książki S. Sawickiego, Norwida walka z formą, „Studia Norwidiana KUL” 1989.• Książki K. Cysewskiego, O „Balladach i romansach« Mickiewicza. Interpretacje”, „Pamiętnik Literacki” 1989, nr 2.• Książki A. Witkowskiej, Wielkie stulecie Polaków, „Pamiętnik Literacki” 1988, nr 3.

5. Inne publikacje:

Kilka słów wprowadzenia, w: „Prelekcje paryskie” Adama Mickiewicza – wobec tradycji kultury polskiej i europejskiej. Próba nowego spojrzenia, red. M. Bizior-Dombrowska, J. Ławski, M. Kalinowska, Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2011.

Profesor Zofia Stefanowska-Treuguttowa (19262007), w: Z warsztatu edytora dzieł romantyków, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2008.

• Hasła: Adam Mickiewicz, JuliuszSłowacki, CyprianNorwid, ZygmuntKrasiński, w: K. Jakowska, Podręczny słownik pisarzy polskich, Wiedza Powszechna, Warszawa 2006.

Słowo wstępne, w: Świat z tajemnic wyspowiadany… Studia o „Samuelu Zborowskim” Juliusza Słowackiego, pod red. M. Kalinowskiej, J. Skuczyńskiego, M. Bizior, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2006.

Słowo wstępne, w: Antyk romantyków: model europejski i wariant polski. Rekonesans, pod red. M. Kalinowskiej i B. Paprockiej-Podlasiak, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2003.

• Hasło: Mieczysław Limanowski, w: Toruński Słownik Biograficzny, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 2002, t. 3.

• Hasła: Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Cyprian Norwid, Zygmunt Krasiński, w: Słownik pisarzy polskich, pod red. J. Tomkowskiego, Wydawnictwo Horyzont, Warszawa 2002.

  Słowo wstępne, w: Inspiracje Grecji antycznej w dramacie doby romantyzmu, pod red. M. Kalinowskiej, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2001.

• Hasła: Konrad Swinarski, Tadeusz Kantor, w: Europe Since 1945: An Encyclopedia, Loyola University, Garland Publishing 2001, t. II. K–Z.

• Wstęp, w: Mieczysław Limanowski. Człowiek, twórca, świadek czasów, pod red. M. Kalinowskiej i A. Sadurskiego, Wydawnictwo Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń 1998.

O ocenach i wartościach w pismach Artura Hutnikiewicza, „Przegląd Artystyczno‑Literacki” 1996, nr 3.

Laboratoria i studia, „Didaskalia” 1997, nr 6–8.

• „KONTAKT’ 95”. Notatnik festiwalowy, „Przegląd Artystyczno-Literacki”, Toruń 1995, nr 7–8.

„Trudniej dzień dobrze przeżyć…” (raz jeszcze o „Kalkwerku”), „Przegląd Artystyczno‑Literacki”, Toruń 1995, nr 3.

Jeszcze o „formie otwartej”…, „Przegląd Artystyczno-Literacki”, Toruń 1994, nr 11.

„Ponad wielkim pustkowiem ziemi…”, „Przegląd Artystyczno-Literacki”, Toruń 1994, nr 4.

• Cykl esejów poświęconych teatrowi współczesnemu i literaturze współczesnej w „Przeglądzie Artystyczno-Literackim”, Toruń 1994, nr 4, 11; 1995, nr 3, 7–8.

Ciemność – znakiem ładu czy rozbicia?, „Ethos”, t. 4, Wydawnictwo Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1992.

  Żmut, „Powściągliwość i Praca” 1990, nr 1–2.