Ośrodek Badań nad Tradycją Antyczną


Kierownik OBTA: dr hab. Katarzyna Marciniak, prof. UW
Dział planów i sprawozdań: mgr Marek Szczypek
Dział Wydawnictw i Księgozbioru: mgr Katarzyna Tomaszuk

 

Ośrodek Badań nad Tradycją Antyczną, stworzony przez Profesora Jerzego Axera, obecnie stanowi część Wydziału „Artes Liberales”. Jest miejscem spotkań wszystkich zainteresowanych antykiem i jego recepcją na przestrzeni stuleci – miejscem dialogu między przedstawicielami różnych środowisk i dyscyplin. To właśnie w takiej formule, zainicjowanej także w postaci serii „Debaty AL” przez Profesora Jana Kieniewicza, który przez wiele lat kierował OBTA, kryje się potencjał i szansa dla kultury antycznej na odgrywanie ważnej roli w XXI wieku. Rozpiętość tematyczna badań nad antykiem w OBTA jest bardzo duża. Przykładowe realizowane obecnie projekty to:

  • Our Mythical Childhood... Classics and Children’s Literture Between East & West – międzynarodowy zespołowy projekt realizowany w ramach grantu Loeb Classical Library Foundation, Harvard University, Badań Statutowych UW oraz ze wsparciem Fundacji Instytut „Artes Liberales” (bliższe informacje dostępne na stronie: www.omc.al.uw.edu.pl);
  • badania nad kulturą mykeńską – projekty Roberta A. Sucharskiego;
  • Program Dantyszek – projekt koordynowany przez Annę Skolimowską w ramach NPRH MNiSW (bliższe informacje dostępne na stronie: http://dantiscus.ibi.uw.edu.pl/?&lang=pl);
  • Civis Romanus czy civis Amoris? Koncepcja Rzymianina w elegiach Propercjusza – projekt realizowany przez Michała Kucharskiego w ramach studiów doktoranckich na Wydziale „Artes Liberales”;
  • Perferet multa etiam ipse rumor. Funkcje plotki w twórczości Marka Tulliusza Cycerona – projekt realizowany przez Joannę Kłos w ramach programu Diamentowy Grant MNiSW oraz studiów doktoranckich na Wydziale „Artes Liberales”;
  • Cicero’s Afterlife and its Transformations in the Historical Fiction of 20th-21st Century – projekt realizowany przez Katarzynę Marciniak w ramach programu Mobilność Plus MNiSW.

W OBTA badamy motywy antyczne w arcydziełach literatury i sztuki, ale poszukujemy też śladów obecności antyku w kulturze popularnej, np.: w literaturze fantastycznej, filmach, serialach, piosenkach, grach komputerowych, różnego rodzaju zjawiskach internetowych. Antyk służy nam jako lustro do obserwowania rzeczywistości różnych epok. Sposób jego recepcji odzwierciedla bowiem przemiany społeczne, polityczne i kulturowe, zachodzące na przestrzeni stuleci – także obecnie.

Naszą ideą jest łączenie pracy badawczej z popularyzowaniem dziedzictwa antyku. Wyniki prac wykorzystujemy też w ramach zajęć prowadzonych na kierunkach Studia Śródziemnomorskie i Studia Helleńskie. Cieszymy się ze współpracy ze studentami. Słuchacze wszystkich trzech poziomów studiów wzięli np. udział w projekcie Our Mythical Childhood..., tworząc pierwszy w swoim rodzaju katalog odniesień do antyku w polskiej literaturze dla dzieci i młodzieży (PDF do pobrania online: www.omc.al.uw.edu.pl/results).

Bardzo ważny dla OBTA jest dialog z twórcami i rozwijanie wrażliwości artystycznej w odbiorcach kultury. Jesteśmy zaszczyceni, że nasze zaproszenie do rozmowy przyjmował wielokrotnie Jacek Bocheński, autor „Trylogii rzymskiej”.

Badania nad antykiem i jego recepcją, zwłaszcza w kulturze współczesnej, choć nie tylko, stanowią wyzwanie, jako że wiele zagadnień nie zostało jeszcze opracowanych, ani nawet przedstawionych szerzej w Internecie. Zapraszamy zatem do współpracy wszystkich gotowych sięgać tam, gdzie Google nie sięga. Odkrywanie dziedzictwa antyku i jego roli w kulturze to misja, którą zapoczątkowali Mistrzowie naszych Mistrzów – Tadeusz Zieliński i Kazimierz Kumaniecki. Misja, ale i fascynująca przygoda.